Prokuratura ijtimoiy xizmat xodimi sifatida xizmat qilgan xonanda Song Minho janobining harbiy xizmat qonunini buzish ishi bo‘yicha birinchi sudda 1 yil 6 oy qamoq jazosi so‘radi. Prokuratura Song janobini asosli sabab bo‘lmasdan xizmatni tark etgan deb ko‘rdi. U bilan birga sud qilinayotgan muassasa mas’uli Li familiyali janobga ham 6 oy qamoq jazosi so‘radi. Bu mas’ul soxta ishga kelish qaydini tuzganlikda ayblanmoqda. Song janobi ijtimoiy xizmat xodimi sifatidagi xizmat jarayonida asosli sababsiz xizmatni tark etgan degan ayb bilan sud qilinmoqda. Prokuratura ruxsatsiz ish qoldirish va sust xizmat takrorlangan deb ko‘rdi, Song tomoni esa agar qayta xizmat qilish imkoniyati berilsa, oxirigacha vijdonan tugatishni istashini aytdi. Bu sud oddiy mashhur odam ishi bilan cheklanmay, ijtimoiy xizmat xodimi tizimi va xizmatni boshqarish muammosini yana ko‘rsatdi. Ayniqsa, xizmatga loqayd bo‘lganini bilib turib ham odatiy ishga kelgandek qayd qilgan muassasa mas’uli ham birga sudga chiqqani e’tibor tortdi.
원문 보기
Prokuratura aytgan '1 yil 6 oy qamoq', bu darrov yakuniy jazo emas
Bu maqolada eng ko‘zga tashlanadigan raqam 1 yil 6 oy qamoq ekan. Lekin Koreya jinoyat sudida bu raqam hali yakun emas, boshlanishga yaqinroq. Bu prokuratura sudga 'shuncha jazo to‘g‘ri' deb so‘ragan jazo talabi va amalda ayblanuvchi qancha jazo olishini keyinroq sud hukm bilan belgilaydi.
Shuning uchun bir xil '1 yil 6 oy' degan gap bo‘lsa ham, ma’nosi butunlay boshqacha bo‘ladi. Jazo talabi prokuror tomoni fikri, hukm esa sudyaning yakuniy qarori. Birinchi marta jinoyat qilganmi, pushaymonmi, qilmish qanchalik takrorlangan kabi jazo belgilash omillari birga ko‘rib chiqiladi. Qayta xizmat qilish istagi ham ish holatida yengillashtiruvchi omil sifatida tilga olinishi mumkin, lekin oxirgi qarorni sud barcha holatni ko‘rib beradi.
Bu ishni tushunish uchun faqat bitta raqamga qarab bo‘lmaydi. Ijtimoiy xizmat xodimi necha kun qatnashmasa jinoyat jazosi bo‘lishi, nega qonun buni faol harbiy xizmatdan qochish bilan boshqacha ko‘rishi va sudgacha borganidan keyin ham yana xizmat qilishi mumkinmi, shularni ketma-ket ko‘rish kerak, shunda butun manzara ko‘rinadi.
Jazo talabi = prokurorning so‘rovi, hukm = sudning yakuniy qarori.
Shuning uchun '1 yil 6 oy qamoq jazosi so‘raldi' desa ham, haqiqiy hukm bundan pastroq, o‘xshash yoki kam hollarda boshqacha chiqishi mumkin.
Jazo talabi va hukm, nimasi bilan farq qiladi
| Band | Jazo talabi | Hukm |
|---|---|---|
| Kim qiladi | Prokuror suddan so‘raydi | Yakuniy qarorni sudya qabul qiladi |
| Ma'nosi | 'Shu darajadagi jazo to'g'ri' degan tergov va ayblov tomoni fikri | Amalda yakuniy tasdiqlanadigan jazo |
| Huquqiy kuchi | Sudni majburlay olmaydi | Ayblanuvchiga bevosita kuchga kiradi |
| O'zgarishi mumkinmi | Bor | Jazo belgilashdagi turli omillarni hisobga olib, alohida baholanadi |
| Bu ishda qanday tushunish kerak | Prokuratura 1 yil 6 oy qamoq jazosini mos deb ko'rmoqda | Sud keyin boshqa holatlarni ham birga ko'rib chiqib qaror qiladi |
Ijtimoiy xizmat xodimi necha kun qolsa, jinoiy jazo obyekti bo'ladi
| ajralgan kunlar soni | Asosiy ko'rib chiqish | Ma'nosi |
|---|---|---|
| Jami 1~7 kun | Ketib qolgan kunlarning 5 baravar xizmatni uzaytirish | Jinoiy jazodan oldin ma'muriy chora asosiy bo'ladi |
| Jami 8 kun yoki undan ko'p | Ayblovga topshirish va 3 yilgacha qamoq obyekti | Shundan boshlab harbiy xizmat qonuni bo'yicha xizmatni tark etish jinoyati jiddiy muammo bo'ladi |
| Asosli sabab bo'lgan holatda | Alohida baholanadi | Kasallik, hushini yo'qotish kabi holatlar, ya'ni buni odamning o'z aybi deb ko'rish qiyin bo'lgan vaziyatlar muhim |
| Ish vaqtida ozgina bo'lsa ham xizmat qilgan kun | Uni butunlay ketib qolgan kun deb hisoblamaslik mumkin | Konstitutsiyaviy sud 'bir kunning butun qismini tark etish' degan bahoni qat'iy ko'rish kerak deb tushuntirdi |
Ijtimoiy xizmatni tark etish va faol harbiy xizmatdan qochish, o‘xshash ko‘rinsa ham og‘irligi boshqacha
| Band | Ijtimoiy xizmat xodimining xizmatni tark etishi | Faol harbiy xizmatdan qochish (harbiy vazifani tark etish) |
|---|---|---|
| Qo‘llanadigan qonun | Harbiy xizmat to‘g‘risidagi qonun | Harbiy jinoyat qonuni |
| Jazo mezoni | Jami 8 kun yoki undan ko‘p tark etsa, jinoiy jazo | Harbiy vazifani tark etishning o‘zi darrov jinoyat bo‘lishi mumkin |
| Qonundagi jazo | 3 yilgacha qamoq | Tinchlik vaqtida ham 1 yil dan 10 yilgacha qamoq, urush va jang oldi holatida bundan ham og‘ir |
| Ma’muriy cheklov | 7 kun ichida bo‘lsa, xizmat muddatini uzaytirish tizimi bor | Harbiy tashkilot xususiyati sabab alohida harbiy jinoyat qonuni tizimi bilan choralar ko‘riladi |
| Qonunning qarashi | Jamoat foydasi ishini tark etish | Harbiy intizom va jangovar tizimga zarar yetkazish deb baholanadi |
'Jamoat foydasi xizmati' dan ijtimoiy xizmat xodimigacha, nom o‘zgarganining sababi bor edi
Koreyada ko‘p odamlar hali ham buni 'jamoat foydasi xizmati' deb ataydi. Bu so‘z nega hanuz qolganini bilish uchun tizim tarixiga qarash kerak.
1-bosqich: Hududiy mudofaa askari davri
1969 yildan boshlab qo‘shimcha zaxira tarkibidagi odamlarni hududiy mudofaa yo‘nalishida ishlatadigan hududiy mudofaa askari tizimi bor edi. Buni hozirgi ijtimoiy xizmat xodimining juda uzoq ildizi deb ko‘rish mumkin.
2-bosqich: Jamoat foydasi xizmati xodimi tizimi boshlangan
1995 yilda qo‘shimcha zaxira tarkibidagi odamlarni armiya tashqarisidagi jamoat sohasida ishlatadigan jamoat foydasi xizmati xodimi tizimi to‘liq yo‘lga qo‘yildi. Shuning uchun koreyslar tilida hanuz 'jamoat foydasi xizmati' degan so‘z qolgan.
3-bosqich: Ijtimoiy xizmat markaziga qayta tuzish
2007~2009 yil atrofida hukumat to'ldiruvchi xizmat xodimlarini ijtimoiy farovonlik, sog'liqni saqlash·tibbiyot, ta'lim·madaniyat, atrof-muhit·xavfsizlik, ma'muriy yordam kabi jamoat xizmatlarini qo'llab-quvvatlash ishlariga yanada tizimli tarzda joylashtira boshladi.
4-bosqich: nomi ham 'ijtimoiy xizmat xodimi' deb o'zgardi
2013 yilda qonun qayta ko'rib chiqilgach, rasmiy nom ijtimoiy xizmat xodimi deb o'zgardi. Bu shunchaki imijni tozalash emas, balki haqiqiy vazifa ijtimoiy xizmatlarni qo'llab-quvvatlash ekanini nomda ham ko'rsatgan.
5-bosqich: hozirgi tizim
Hozir ijtimoiy xizmat xodimi — harbiy xizmatga layoqatni baholash tekshiruvida to'ldiruvchi xizmat toifasini olgan odam davlat muassasasi yoki farovonlik markazi kabi joylarda yordamchi ishlarni bajaradigan tizimdir. Ya'ni bu 'armiya o'rniga istagan ishni qiladigan odam' emas, balki qonun belgilagan jamoat foydasi sohasiga joylashtiriladigan harbiy xizmat shakli.
Sudgacha borgandan keyin ham yana xizmat qilish mumkinmi
Maqolada Song Minho 'agar qayta xizmat qilish imkoniyati berilsa, oxirigacha tugatmoqchiman' degan edi. Bu ham hissiyot masalasi emas, aslida buning uchun alohida ma'muriy tartib bor.
1-bosqich: bu avtomatik qaytish emas
Ijtimoiy xizmat xodimining qayta xizmati shunchaki yana ishga chiqish bilan bo'lmaydi. Harbiy xizmat qonuni ijro nizomiga ko'ra bo'lib xizmat qilish va xizmatni to'xtatish tartiblaridan o'tib baholanadi.
2-bosqich: odamning o'zi ariza beradi
Ijtimoiy xizmat xodimi xizmat muassasasi rahbariga ariza topshirsa, jarayon boshlanadi. Ya'ni 'yana qilmoqchiman' degan niyatini rasmiy hujjat bilan berishi kerak.
3-bosqich: muassasa rahbari viloyat harbiy ishlar idorasiga yuboradi
Xizmat muassasasi rahbari bu arizani viloyat harbiy ishlar idorasi boshlig'iga yuboradi. Ya'ni joydagi muassasa bu masalani o'zi mustaqil yakunlay olmaydi.
4-bosqich: viloyat harbiy ishlar idorasi sabab va muddatni baholaydi
Viloyat harbiy ishlar idorasi boshlig'i nega xizmat to'xtaganini, qancha muddatga to'xtatilishini, yana xizmat qildirilsinmi yo'qmi kabi masalalarni tekshirib qaror qiladi. Ish sud bosqichiga o'tgan bo'lsa ham, yo'l albatta yopiladi degani emasligi ham ko'rsatilgan.
5-bosqich: yana xizmat qilsa, odatda qolgan muddatni to'ldiradi
Asosiy qoidaga ko'ra, allaqachon o'talgan xizmat muddati ayiriladi va qolgan majburiy xizmat muddati to'ldiriladi. Bu hammasi boshidan reset bo'ladi degan tasavvurdan biroz farq qiladi.
Faqat odamning o'zi jazolanmaydi, muassasa mas'ul xodimining javobgarligi ham birga keladi
| subyekt | asosiy vazifa | muammo chiqsa |
|---|---|---|
| ijtimoiy xizmat xodimining o'zi | belgilangan muassasa va vaqtda xizmat qilish | ruxsatsiz ishga kelmaslik·xizmatni tashlab ketish bo'lsa, xizmat muddatini uzaytirish yoki jinoiy jazo obyekti bo'ladi |
| xizmat muassasasi mas'ul xodimi | kelish-ketishni tekshirish, g'ayrioddiy belgilar haqida xabar berish, tushuntirish xati·suhbat yozuvini tayyorlash | yolg'on qatnashuv kiritish kabi rasmiy yozuvlarni soxtalashtirish bo'lsa, alohida jinoiy javobgarlik bo'lishi mumkin |
| Xizmat muassasasi rahbari | Joydagi boshqaruvni umumiy nazorat qilish, Harbiy kadrlar boshqarmasiga hisobot berish | Boshqaruvga beparvolik muammosi sabab nazorat obyekti bo‘lishi mumkin |
| Harbiy kadrlar boshqarmasi | Muntazam va vaqti-vaqti bilan holat tekshiruvi, tizim nazorati | Qoidabuzarlik bor-yo‘qligini tekshiradi va ayblov hamda ma’muriy choralarni bog‘laydi |
Shuning uchun bu voqea shunchaki mashhur san’atkor haqidagi yangilik emas, balki Koreya harbiy xizmat tizimi haqidagi yangilik hamdir
Tashqaridan qaraganda, bu voqea mashhur qo‘shiqchining sud yangiligiga o‘xshaydi. Lekin biroz chuqurroq qaralsa, Koreya jamiyati harbiy xizmat majburiyatini qanchalik sinchiklab boshqarishi aniq ko‘rinadi. Ijtimoiy xizmat xodimi harbiy forma kiymasa ham, harbiy xizmat majburiyatini bajarayotgan odam hisoblanadi, shuning uchun davomatdagi bitta yozuv ham shaxsiy eslatma emas, balki rasmiy qayd sifatida ko‘riladi.
Yana bir muhim narsa shuki, agar bu tizim "yengillik berish" tarzida ishlasa, harbiy xizmatdagi adolat buziladi. Kimdir faol xizmatda xizmat qiladi, kimdir esa ijtimoiy xizmatda xizmat qiladi. Shuning uchun ijtimoiy xizmat tomonida soxta yozuvlar yoki boshqaruvdagi sustlik chiqsa, odamlar buni oddiy davomat muammosi emas, balki adolat muammosi deb qabul qiladi.
Oxirida, sud keyin qanday hukm chiqarmasin, bu voqea berayotgan savol aniq. Koreyaning ijtimoiy xizmat tizimi ishonchni faqat jazo bilan tiklay oladimi, yoki muassasa boshqaruvi va nazorat tizimini ham yanada puxta o‘zgartirish kerakmi. Sud natijasini ko‘rganda ham aynan shu nuqtaga birga qarash muhim.
Ijtimoiy xizmat xodimining xizmat joyini tark etishi jami 8 kun yoki undan ko‘p bo‘lsa, harbiy xizmat qonuniga ko‘ra jinoiy jazoga sabab bo‘lishi mumkin.
Bu voqea faqat shaxsiy qoidabuzarlik emas, balki soxta ishga kelish qaydi kabi muassasa boshqaruvi mas’uliyatini ham birga so‘raydigan misoldir.
Sud yangiligidagi bitta raqamdan ko‘ra, uning ortidagi tizim va tartibni birga ko‘rish kerak, shunda Koreya jamiyati konteksti ko‘rinadi.
Koreyada yashash usullarini sizga aytib beramiz
gltr life ga ko‘p mehr bering