Yonhap News maqolasiga ko‘ra, hukumat 4월 15일 prezidentning Sejong ish ofisi uchun yer tayyorlash ishlari bo‘yicha tender e’lonini chiqarishni rejalashtiryapti. Dizayn tanlovi ham birga o‘tkaziladi, shu oy oxirida yutgan loyiha tanlanadi, keyin jarayon silliq ketsa 2027년 8월 atrofida asosiy qurilish boshlanib, 2029년 8월 ko‘chib kirish maqsad qilingan. Prezident o‘z muddati ichida Sejong ish ofisidan foydalanishni xohlashini bir necha bor aytgan, va hatto lavozimni topshirish marosimini ham Sejongda o‘tkazishni istashini yana ta’kidlagan. Prezident devoni bu loyiha mamlakatning muvozanatli o‘sishi va ma’muriy poytaxtni to‘liq shakllantirish uchun muhim ma’noga ega ekanini tushuntirdi.
원문 보기Sejong ish ofisi, bu shunchaki bitta bino qurish haqidagi gap emas
Tashqaridan qaraganda bu yangilik oddiy ko‘rinadi. Sejongda prezident ishlaydigan bino quriladi, endi yer tayyorlash ishlaridan boshlanadi, degan gap-ku. Lekin Koreyada prezident qayerda ishlashi oddiy ofis manzili masalasi emas. Bu hokimiyat qayerda to‘planishi, mamlakat boshqaruvining markazi qayerda bo‘lishi haqida ham savol beradi.
Sejong allaqachon ko‘p markaziy ma’muriy idoralar yig‘ilgan shahar. Shuning uchun prezident Sejongda ishlasa, vazirlar va davlat xizmatchilari bilan uchrashish, siyosatni muvofiqlashtirish ancha qulay bo‘lishi mumkin. Aksincha, diplomatiya, xavfsizlik, partiya siyosati va matbuot bilan ishlashda hanuz Seulning ulushi katta. Shu sababli Sejong ish ofisi to‘liq ko‘chishdan ko‘ra, Seul va Sejong orasida amaliy ikkinchi tayanch nuqta yaratish tajribasiga yaqinroq.
Maqolada prezident hatto lavozimni topshirish marosimini ham Sejongda o‘tkazmoqchi ekanini aytgan joy ayniqsa ko‘zga tashlanishining sababi ham shu. Chunki bu vaqtincha xizmat safari joyi emas, balki muddatining oxirgi qismi uchun ramziy ish joyi sifatida kattalashtirmoqchi degan ma’noda o‘qiladi. Demak, bu birinchi belkurak urishi qurilish yangiligi bo‘lish bilan birga, Koreya uzoq vaqt yecha olmagan ma’muriy poytaxtni to‘liq shakllantirish masalasini yana oldinga tortayotgan siyosiy yangilik hamdir.
Sejong ish ofisi prezident uchun yana bitta ofis qurish emas, balki Seul markazidagi davlat boshqaruvi qanchalik o‘zgarishini so‘raydigan loyiha.
Shuning uchun bu qurilish jadvali haqidagi maqola bo‘lsa ham, konstitutsiya, poytaxt bahsi va muvozanatli rivojlanish haqidagi gaplar birga keladi.
Sejong shahri qanday qilib shu yerga yetib keldi
Sejong ish ofisi haqidagi muhokama birdan paydo bo‘lmagan. Uni 20 yildan ortiq davom etgan uzun aylanma yo‘lning eng yangi sahnasi deb ko‘rish to‘g‘riroq.
1-bosqich: 2002년, yangi ma’muriy poytaxt degan katta va’da chiqadi
Boshlanish nuqtasi poytaxt hududidagi haddan tashqari to‘planishni kamaytirish va mamlakatning muvozanatli rivojlanishiga erishish rejasi edi. Roh Mu-hyon nomzod yangi ma’muriy poytaxt va’dasini ilgari surgach, poytaxtni ko‘chirish birinchi marta davlatning asosiy kun tartibiga aylandi.
2-bosqich: 2004년, Konstitutsiyaviy sud qarori katta to‘siq qo‘yadi
Konstitutsiyaviy sud Seul poytaxt ekanini uzoq tarix va xalq ongida mustahkamlangan odat konstitutsiyasi deb ko‘rdi. Oddiy qilib aytganda, qonun moddasida aniq yozilmagan bo‘lsa ham, amalda konstitutsiyadek ishlaydigan me’yor degani. Shuning uchun poytaxtni faqat oddiy qonun bilan ko‘chirish qiyin deb qaror qildi.
3-bosqich: yo‘nalish o‘zgarib, ma’muriy markaziy kompleks shahar yaratiladi
To‘g‘ridan to‘g‘ri yo‘l yopilgach, strategiya o‘zgardi. Butun poytaxtni ko‘chirish o‘rniga, ijro hokimiyati vazifalarini bo‘lib joylashtiradigan ma’muriy markaziy kompleks shahar tomon yo‘nalish burildi, va bu hozirgi Sejong shahri bo‘ldi.
4-bosqich: 2012년 dan keyin, vazirliklar keldi, lekin hokimiyatning markazi qoladi
Sejong shahri rasman ish boshladi va ko‘p markaziy ma’muriy idoralar ko‘chirildi. Lekin parlament va prezident vazifalari Seulda qoldi. Shu sababli davlat xizmatchilarining Sejong va Seul o‘rtasida qatnab yurishi bilan bog‘liq ikki markazli xarajatlar hamon muammo bo‘lib qoldi.
5-bosqich: 2020-yillarda, bir martada ko‘chirish o‘rniga asta-sekin ko‘chirish strategiyasi kuchayadi
Milliy majlisning Sejongdagi binosi va prezidentning Sejong ish ofisi kabi, funksiyalarni bittadan qo‘shib borish usuli endi jiddiy bosqichga kirdi. Qonuniy jihatdan 'poytaxtni ko‘chirish' deb e’lon qilishdan ko‘ra, amaldagi boshqaruv markazini asta-sekin Sejongga tortadigan aylanma strategiya deb ko‘rish mumkin.
6-bosqich: 2026-yil, endi gap emas, qurilish bosqichiga kiryapti
Bu safargi tender e’loni aynan shu bosqichma-bosqich ko‘chirish strategiyasi endi haqiqiy yer tanlash, loyiha chizish va qurilishga o‘tayotganining belgisi. Shuning uchun ilgari siyosiy shior bo‘lgan gap endi ma’muriy loyihaga aylangan lahza deb tushuniladi.
Yangi ma’muriy poytaxt bilan ma’muriy markazli kompleks shahar nimasi bilan farq qilgan
| Band | Yangi ma’muriy poytaxt | Ma’muriy markazli kompleks shahar |
|---|---|---|
| Asosiy tushuncha | Davlatning poytaxt funksiyasini o‘zini yangi joyga ko‘chirish rejasi | Ma’muriy funksiyalarni taqsimlab joylashtiradigan ma’muriy shahar rejasi |
| Qonuniy yuk | Juda katta. Konstitutsiya va poytaxt tushunchasi bevosita bog‘liq | Nisbatan past. Ma’muriy funksiyalarni qayta joylashtirish yo‘li bilan yondashiladi |
| Ko‘chiriladigan narsa | Prezident, Milliy majlis va asosiy davlat idoralari umuman | Asosan markaziy ma’muriy idoralar va ularga bog‘liq funksiyalar |
| Siyosiy ramziylik | Seul markazidagi tartibni o‘zgartiradigan juda katta ramz | Poytaxtni ko‘chirishga qaraganda yumshatilgan bosqichma-bosqich ramz |
| Nega strategiya o‘zgardi | 2004-yilda Konstitutsiyaviy sudning konstitutsiyaga zid degan qarori bilan to‘siq qo‘yildi | Konstitutsiyaga zid degan bahsdan qochib, amalda oldinga surish mumkin bo‘lgan yo‘lga aylandi |
Nega aynan Sejong, Seuldagi Cheong Wa Dae va Yongsandan nimasi bilan farq qiladi
| Taqqoslash bandi | Cheong Wa Dae | Yongsan | Sejong |
|---|---|---|---|
| Ramziylik | Tarixiylik va nufuzi juda kuchli | Eski hokimiyat ramzini buzishga uringan ko‘chirish tajribasining ramzi bor | Muvozanatli rivojlanish va ma’muriy poytaxtni yakunlash ramzi kuchli |
| Ma’muriy samaradorlik | Seuldagi vazirliklar va siyosiy doiralarga borish qulay, lekin Sejongdan uzoq | Seul markazidagi ishlar qulay, lekin Sejongdagi idoralar bilan masofa muammosi qoladi | Ko‘p markaziy ma’muriy idoralarga yaqin bo‘lgani uchun siyosatni muvofiqlashtirishda foydali |
| Diplomatiya va xavfsizlik funksiyasi | An’anaviy rasmiy marosim va diplomatik ramziylik kuchli | Amaldagi prezident idorasi tizimi allaqachon tayyor | Seulga qaraganda nisbatan zaif va yangi tizimni ko‘proq yaratish kerak |
| Siyosiy yuk | Podshohdek kuchli prezident tizimi obrazi haqidagi tanqid ergashadi | Ko‘chirish jarayonidagi bahslar va xarajat muammosi yuk bo‘ladi | Poytaxtni ko‘chirish bahsi va ikki markazga bo‘linish xavotiri yuk bo‘ladi |
| Uzoq muddatli kengayish imkoniyati | Ramzi katta, lekin tuzilmani o‘zgartirish cheklangan | Darhol foydalanish oson, lekin uzoq muddatli qarash haqidagi bahs qoladi | Milliy majlisning Sejongdagi binosi bilan bog‘langan kengayish imkoniyati katta |
Prezident ish xonasi bo‘lsa ham, nega loyiha tanlovi qilinadi
| Ko‘rib chiqish mezoni | Nega muhim | Bir-biriga to‘qnashganda paydo bo‘ladigan savol |
|---|---|---|
| Ramziylik | Prezident ish ofisi davlat hokimiyatining yuzi bo‘lgani uchun shahar obrazini ham o‘zgartiradi | Juda rasmiy bo‘lsa fuqarolardan uzoq ko‘rinadi, juda ochiq bo‘lsa qo‘riqlash yuki kattalashadi |
| Xavfsizlik va himoya | Prezident yurish yo‘li va asosiy inshootlarni himoya qilish eng asosiy talab | Xavfsizlik kuchaysa, ochiq joy va kirish qulayligi kamayishi mumkin |
| Ish harakati yo‘li | Prezident, maslahatchilar, vazirlar va qo‘riqlash xodimlari bir-biriga to‘qnashmay harakat qilishi kerak | Samarali harakat yo‘li fuqarolar joyi bilan to‘qnashishi mumkin |
| Shahar konteksti | Milliy majlisning Sejongdagi binosi, bog‘lar va fuqarolar joyi bilan birga uyg‘un bo‘lishi kerak | Alohida bino kabi qilinsa, butun ramziy o‘qning loyihasi zaiflashadi |
| Qurish imkoniyati va xarajat | Qanchalik chiroyli bo‘lmasin, amalda qurish mumkin bo‘lishi kerak | Ramziylik kuchaygan sari qurilish xarajati va saqlash-boshqarish xarajati kattalashishi mumkin |
Sejong ish xonasini ochish va poytaxtni ko‘chirish bir xil gap emas
| Band | Sejong ish xonasini ochish | Poytaxtni huquqiy ko‘chirish |
|---|---|---|
| Xususiyati | Prezident ish joyini qo‘shish va taqsimlash uchun ma’muriy chora | Davlat boshqaruvi markazini qayerga qo‘yishni o‘zgartiradigan konstitutsion tartib o‘zgarishi |
| Huquqiy murakkablik | Nisbatan past | Juda yuqori. Konstitutsiyani o‘zgartirish yoki shunga yaqin darajadagi xalq roziligi kerak degan talqin kuchli |
| Seziladigan ta’sir | Ma’muriy samaradorlik va Sejong mavqeini oshirishga yordam berishi mumkin | Davlat ramzi va hokimiyat tuzilmasining o‘zi katta o‘zgaradi |
| Hozirgi baho | Amalda oldinga surilayotgan bosqichma-bosqich ko‘chirish loyihasi | Hali tugallanmagan uzoq muddatli vazifa |
| Asosiy cheklov | Seul-Sejong ikki markazli tizim davom etishi mumkin | Siyosiy kelishuv va huquqiy asos chegarasi juda baland |
Bu o‘zgarish fuqarolar hayotida qoldiradigan narsalar
| Tur | Kutiladigan foyda | Yuk va ehtiyot nuqtalari |
|---|---|---|
| Butun mamlakat fuqarolari | Siyosatni muvofiqlashtirish tezligi yaxshilanishi, muvozanatli rivojlanish ramzi kuchayishi, Sejongning davlat boshqaruvidagi ulushi kengayishi | Poytaxt bahsi yana boshlanishi, qo‘shimcha xarajatlar tortishuvi, davlat boshqaruvi ikki markazga bo‘linishi xavotiri |
| Sejong fuqarolari | Shahar mavqei oshishi, savdo hududi va infratuzilmaga umid, davlat ramzi hududi qurilishining ta’siri | Qurilish shovqini, transport nazorati, xavfsizlik kuchayishi sabab kundalik noqulaylik |
| Davlat xizmatchilari jamiyati | Seulga xizmat safari kamayishi, idoralar orasidagi kelishuv samaradorligi oshishi kutiladi | Prezident jadvali Seul va Sejongga bo‘linsa, tashkilot ham birga ikki markazga bo‘linishi mumkin |
| Uzoq muddatli nuqtayi nazar | Sejong amalda ma’muriy poytaxt sifatida yanada mustahkamlanishi mumkin | Ishlash chastotasi past bo‘lsa, ramziy tomon katta bo‘lib, amaliy o‘zgarish cheklangan bo‘lishi mumkin |
Oxiri muhim narsa bino emas, balki davlatni boshqarish usuli
Sejong ish xonasi haqidagi yangiliklar tobora kattalashayotganining sababi, Koreya odamlari hozir ham Seul markazli davlat boshqaruvini qanchalik o‘zgartirish mumkinligini so‘rayotganida. Sejongda yana bitta bino paydo bo‘ldi deb poytaxt avtomatik ko‘chib qolmaydi. Lekin prezidentning yig‘ilishlari, hisobotlari va jadvali takroran Sejongda yurishni boshlasa, Sejongning mavqei albatta o‘zgaradi.
Shuning uchun endi qarash kerak bo‘lgan nuqta faqat foydalanishga topshirish sanasi emas. Prezident amalda Sejongda qanchalik tez-tez ishlashi, Milliy Assambleya Sejong binosi bilan qanday bog‘lanishi, Seul va Sejongga bo‘lingan davlat boshqaruvi xarajatini qanday kamaytirishi bundan ham muhim. Oson aytganda, bino bitishidan ko‘ra hokimiyat odatining o‘zgarishi kattaroq o‘zgarish.
Koreyada taxminan 5 yil yashasangiz, Seul hamma narsani o‘ziga tortadigan tuzilmani ko‘p his qilasiz. Sejong ish xonasi shu oqimni hech bo‘lmasa biroz o‘zgartirishga urinish. Lekin muvaffaqiyat uchun faqat ramz yetmaydi, haqiqiy ish va tizim ham birga kelishi kerak. Bu birinchi belkurak urishi haqiqiy burilish nuqtasi bo‘ladimi yoki yana bitta katta va’da bo‘lib qoladimi, buni endi qurilish tezligidan ko‘ra haqiqiy foydalanish usuli belgilaydi.
2029 yilda tugashi o‘zidan ko‘ra, tugagandan keyin prezident Sejongda qanchalik tez-tez ishlashi muhimroq.
Milliy Assambleya Sejong binosi bilan bog‘lansa, bu ramziy loyiha emas, balki hokimiyatning amaliy qayta joylashuvi deb baholanish ehtimoli kattalashadi.
Koreyada qanday yashashni tushuntirib beramiz
gltr life ga ko‘p mehr bering