เหงียน ต๊วน นักศึกษาเวียดนาม ได้ไปเดินเขาที่ทัมด๋าวกับเพื่อน ๆ เมื่อวันที่ 19 หลังจากขึ้นถึงยอดเขาพร้อมไกด์และคณะ 10 คนแล้ว ก็เริ่มลงเขาตั้งแต่บ่าย 2 โมง แต่เขาแทบไม่มีประสบการณ์เดินเขา พออากาศร้อนก็เหนื่อยจนต้องพัก และพลัดจากกลุ่มไป เขาพยายามลงเขาคนเดียวแล้วหลงทาง อีกทั้งโทรศัพท์มือถือก็จับสัญญาณไม่ได้ เขาตัดสินใจว่าเดินต่อยากแล้ว จึงซ่อนตัวอยู่ใต้ก้อนหินใกล้ลำธาร เขากินช็อกโกพายที่พกมา และดื่มน้ำจากลำธารประทังตัว กลุ่มเพื่อนได้แจ้งตำรวจในวันนั้นตอน 6 โมงเย็น แล้วตำรวจ ทหาร กองกำลังอาสา และคนอื่น ๆ หลายร้อยคน แบ่งเป็นทีมกู้ภัย 8 ทีม ออกค้นหา หน่วยกู้ภัยเดินตามลำธารพร้อมตะโกนเรียกชื่อของเขาไปด้วย ต๊วนถูกพบตัวเมื่อวันที่ 21 เวลาประมาณ 7:15 น. ตอนนั้นผ่านไปแล้ว 37 ชั่วโมงหลังประสบภัย ตอนพบตัวเขาอยู่ในสภาพอ่อนแรง แต่ยังถือว่าค่อนข้างแข็งแรง และมีรายงานว่าในกระเป๋ายังเหลือช็อกโกพาย 4 ชิ้น ในบทความยังอธิบายด้วยว่า โอริออน ช็อกโกพาย เข้าสู่เวียดนามในปี 1995 และมีส่วนแบ่งตลาดพายในท้องถิ่นราว 70% ด้วย
원문 보기
ทันทีที่หลงทาง ทำไมสถานการณ์ถึงแย่ลงเร็วขนาดนี้
คำว่าแค่พลัดจากกลุ่มในภูเขาแป๊บเดียว บางทีก็ทำให้คนอ่านรู้สึกว่าไม่ใช่เรื่องไกลตัวเลยใช่ไหม จริง ๆ แล้วการประสบภัยมักไม่ได้เริ่มจากอุบัติเหตุใหญ่แบบในหนัง แต่เกิดจากความคลาดกันเล็ก ๆ ต่อเนื่องกัน เช่น พักแป๊บหนึ่ง, มองทางแยกผิดไปหนึ่งครั้ง, ลองลงไปก่อนคนเดียว แล้วจู่ ๆ เรื่องก็ใหญ่ขึ้นได้บ่อยมาก
ถ้าดูจากกรณีการช่วยเหลือ นักเดินเขามือใหม่มักประเมินแรงของตัวเองและเวลาลงเขาต่ำเกินไป ตอนขึ้นยังโอเค แต่ตอนลงความเหนื่อยจะถาโถมมา และถ้ามีความกดดันว่าต้องลงให้ทันก่อนพระอาทิตย์ตก ก็ยิ่งหลุดเข้าไปทางลัดหรือทางลำธารได้ง่าย จุดที่อันตรายที่สุดตรงนี้คือ ยังเดินต่อไปเรื่อย ๆ แม้จะหลงทางแล้ว ถ้าไม่หยุดและยิ่งลงไปต่อ ก็จะยิ่งห่างจากเส้นทางเดินเขาเดิมมากขึ้น และพื้นที่ที่หน่วยกู้ภัยต้องค้นหาก็กว้างขึ้นด้วย
โดยเฉพาะตอนทางลง ใจเรามักผ่อนลงก่อน เพราะคิดว่าถึงยอดแล้วและเกือบจบแล้ว เลยดูป้ายบอกทางน้อยกว่าตอนขึ้น แต่ถ้าดูจากกรณีช่วยเหลือจริง จะเห็นรูปแบบซ้ำ ๆ ว่า การลงเขาช้า ออกจากเส้นทาง และเดินในความมืด มักซ้อนกันจนการประสบภัยหนักขึ้น เพราะงั้นสิ่งที่น่ากลัวของข่าวนี้ไม่ใช่ว่าเป็นคนพิเศษ แต่คือ แม้แต่มือใหม่ธรรมดา ก็อาจตกอยู่ในอันตรายได้จากชุดความผิดพลาดที่คุ้นมาก ๆ
แยกจากกลุ่ม → ตัดสินทางผิด → ตกใจแล้วเดินต่อ → ลงเขาช้า → อุบัติเหตุรอบสองท่ามกลางความมืดและความเหนื่อย
ทันทีที่รู้สึกว่าหลงทาง ยิ่งขยับตัวมาก การช่วยเหลือก็มักยิ่งยากขึ้น

การประสบภัยของนักเดินเขามือใหม่มักเป็นแบบนี้
กรณีนี้ก็ไม่ได้เป็นข้อยกเว้นแบบพิเศษทั้งหมด แต่คล้ายกับลำดับเหตุการณ์ที่มักเจอในหน้างานกู้ภัยบ่อย ๆ
ขั้นที่ 1: การออกนอกกลุ่มแค่ชั่วครู่กลายเป็นจุดเริ่มต้น
ด้วยเหตุผลที่ดูเล็กน้อย เช่น อากาศร้อน ความเหนื่อย การถ่ายรูป หรือการพัก ระยะห่างกับกลุ่มก็เริ่มมากขึ้น ตอนนี้มือใหม่มักคิดง่าย ๆ ว่า 'ไปอีกนิดก็คงได้เจอกันอีก'
ขั้นที่ 2: เชื่อว่าทางลงเขาน่าจะมีแค่ทางเดียว
หลายคนคิดว่าทางลงน่าจะง่ายกว่าทางขึ้น แต่ในภูเขาจริง ๆ ทางแยกและทางลัดอาจทำให้งงมากกว่า โดยเฉพาะทิศทางของลำธาร มักดูเหมือนเป็น 'ทางลง' สำหรับสายตาคน จึงยิ่งอันตราย
ขั้นที่ 3: ความกดดันเรื่องเวลาทำให้ตัดสินใจแย่ลง
ถ้าใช้เวลานานกว่าที่คิด ใจก็จะเริ่มร้อน เพราะคิดว่าต้องลงให้ทันก่อนพระอาทิตย์ตก เลยเลือกความเร็วมากกว่าการเช็กป้าย และนั่นกลับทำให้ออกนอกเส้นทางมากขึ้น
ขั้นที่ 4: ตกใจแล้วก็ยังเดินต่อไปเรื่อย ๆ
ผู้สูญหายหลายคนมักเคลื่อนไหวต่อไปด้วยความรู้สึกว่าต้องทำอะไรสักอย่าง แทนที่จะรอการช่วยเหลืออยู่ที่เดิม แต่พอถึงขั้นนี้ ตำแหน่งจะยิ่งไม่ชัดเจนขึ้น และแรงก็ตกเร็วด้วย
ขั้นที่ 5: หลงทางลามไปเป็นบาดเจ็บ·ขาดน้ำ·อุณหภูมิกายต่ำ
ตอนแรกอาจแค่หลงทางธรรมดา แต่ถ้าเวลานานขึ้น อันตรายระยะที่ 2 อย่างเสื้อผ้าเปียก อุณหภูมิตอนกลางคืน การลื่นล้ม และภาวะขาดน้ำ จะซ้อนกันมา ยิ่งช่วยเหลือช้า ปัญหาก็จะเปลี่ยนจากเรื่อง 'ทาง' เป็น 'จะทนไหวไหม' แทน

เหตุผลที่ตั่มด๋าวเป็นทั้งแหล่งท่องเที่ยวสวยงามและก็อันตราย
| เสน่ห์ที่มองเห็น | ความเสี่ยงที่เกิดจากปัจจัยเดียวกัน |
|---|---|
| อากาศภูเขาสูงที่เย็นสบาย | พอไปถึงก็อาจเข้าไปอยู่ใน สภาพแวดล้อมภูเขาที่ทัศนวิสัยต่ำ อุณหภูมิต่ำ และชื้น ได้ทันที |
| วิวหมอกและทะเลหมอก | ถ้ามีหมอก สันเขา หมู่บ้าน หรือจุดอ้างอิงอย่างทิศทางแสงแดดจะหายไป ทำให้เสียการรับรู้ทิศทางได้ภายในไม่กี่นาที |
| ป่าทึบและหุบเขา | ถ้าออกนอกเส้นทางเดินเขา ระยะมองเห็นจะสั้น และหุบเขาแม้จะดูเหมือนทางลงเขา แต่จริง ๆ แล้วมีความเสี่ยงจากทางชันและกระแสน้ำแรงสูง |
| การเข้าถึงง่ายใกล้เมือง | เพราะเป็นแหล่งท่องเที่ยวดัง เลยทำให้เผลอมองว่าง่ายได้ แต่ป้ายบอกทางและการเข้าถึงเพื่อช่วยเหลืออาจไม่ได้ถี่เหมือนภูเขาในเกาหลี |
| วิวเขียวชอุ่มในฤดูฝน | ในฤดูฝน ทางจะเปียกและลื่น และลำธารเล็ก ๆ ก็อาจเปลี่ยนเป็นทางน้ำอันตรายได้กะทันหัน |

ถ้าดูจากตัวเลข ทำไมตั่มด๋าวถึงไม่ใช่ภูเขาที่ง่าย
แต่ละตัวเลขมีหน่วยไม่เหมือนกัน ดังนั้นควรดูเพื่ออ่านความรุนแรงของสภาพแวดล้อมที่ซ่อนอยู่หลังภาพลักษณ์แหล่งท่องเที่ยว มากกว่าจะเอามาเทียบกันแบบตรง ๆ

ทำไมถึงเป็นช็อกโกพายพอดี อะไรที่ช่วยให้ทนไหว
เวลาหลงทางในภูเขา ความกังวลแรกที่มักเข้ามาคือ 'ของที่มีตอนนี้ จะทำให้อยู่ได้นานแค่ไหนนะ?' ในจุดนี้ เหตุผลที่ช็อกโกพายถูกพูดถึง ไม่ใช่เพราะเป็นอาหารมหัศจรรย์อะไรพิเศษ แต่เพราะ ชิ้นเล็ก กินได้ทันที และให้พลังงานค่อนข้างสูง
จากข้อมูลการสำรวจ ช็อกโกพาย 1 ชิ้น มีประมาณ 171kcal และคาร์โบไฮเดรตราว 25g คาร์โบไฮเดรตเป็นแหล่งพลังงานที่ออกฤทธิ์ค่อนข้างเร็ว และไขมันก็ให้พลังงานได้มากกว่าในปริมาตรเล็ก ดังนั้นของว่างอย่างช็อกโกพายจึงอาจช่วยดึงแรงกลับมาชั่วคราวตอนร่างกายอ่อนแรง และช่วยประคองเวลาไว้ได้ด้วยพลังงานขั้นต่ำ อีกอย่างคือเป็นแบบห่อแยกชิ้น ต่อให้เปียกหรือแตก ก็ไม่ได้เสียทั้งหมดในครั้งเดียว ซึ่งในสถานการณ์จริง จุดนี้สำคัญกว่าที่คิด
แน่นอนว่าอย่าเข้าใจผิดตรงนี้นะ ช็อกโกพายไม่ใช่อาหารเพื่อเอาชีวิตรอด แต่ใกล้กับอาหารไว้ประคองตัว มากกว่า อิเล็กโทรไลต์ (ความเค็มที่เสียไปกับเหงื่อ) โปรตีน และสารอาหารรองมีไม่พอ และความทนต่ออุณหภูมิรวมถึงความเสถียรในการเก็บระยะยาวก็สู้เสบียงฉุกเฉินแบบเฉพาะทางไม่ได้ เพราะงั้นประเด็นสำคัญของกรณีนี้ไม่ใช่ 'ช็อกโกพายดีที่สุด' แต่คือ ขนมพลังงานสูงที่กินได้ทันทีโดยไม่ต้องมีน้ำ สามารถช่วยถ่วงเวลาในภาวะวิกฤตได้
ปกติแล้ว น้ำ คืออันดับ 1 แล้วต่อมาก็คือ พลังงาน ที่กินได้ทันที
เกลือแร่สำคัญในช่วงเดินเขาฤดูร้อนหรือทำกิจกรรมนาน ๆ แต่ลำดับพื้นฐานมักมาทีหลังน้ำและความพร้อมกินได้ทันที

อาหารฉุกเฉินไม่ใช่แค่หวานก็พอ
| ประเภท | จุดเด่น | จุดที่ยังขาด | ความเหมาะสมในสถานการณ์หลงป่า |
|---|---|---|---|
| ช็อกโกพาย | พลังงานสูง กินได้ทันที บรรจุแยกชิ้น | ขาดอิเล็กโทรไลต์และโปรตีน ไม่ใช่สำหรับเอาชีวิตรอดระยะยาว | มีประโยชน์สำหรับประคองตัวระยะสั้น |
| บาร์อาหารฉุกเฉินแบบเฉพาะทาง | ความหนาแน่นพลังงานและการเก็บรักษาสูง พร้อมจุดประสงค์การออกแบบที่ชัดเจน | ถ้าไม่พกติดไว้ตามปกติก็เข้าถึงยาก และเนื้อสัมผัสอาจแห้งร่วนได้ | มั่นคงที่สุดสำหรับการเตรียมพร้อมระยะยาว |
| บาร์ถั่ว | มีไขมันและความหนาแน่นพลังงานสูง | ขึ้นอยู่กับสินค้า อาจแตกง่ายและทำให้กระหายน้ำได้ | ใช้เป็นตัวเสริมได้แบบกลาง ๆ |
| บิสกิตอัดแน่น | เหมาะกับการเก็บระยะยาวและการพกพา | อาจทำให้อยากหาน้ำ และเรื่องรสชาติกับเนื้อสัมผัสก็แล้วแต่คนชอบ | เหมาะกับการเตรียมพร้อมแบบชุดรับมือภัยพิบัติ |

ทำไมทีมกู้ภัยถึงเรียกชื่อพร้อมค้นหาตามลำธาร
ในมุมของคนที่หลงทาง คำว่า 'ทำไมยังหาไม่เจออีก?' น่าอึดอัดที่สุดเลยใช่ไหม แต่การค้นหาไม่ใช่การออกหากว้าง ๆ แบบไม่มีทิศทาง แต่ใกล้เคียงกับการค่อย ๆ แคบลงจากแนวที่มีโอกาสสูงที่คนจะไหลไปตามนั้นก่อน
ขั้นที่ 1: จับจุดยืนยันสุดท้าย
ทีมกู้ภัยจะเริ่มสรุปก่อนว่าเห็นครั้งสุดท้ายที่ไหน อยู่กับใคร และเดิมตั้งใจจะไปเส้นทางไหน ถ้าข้อมูลนี้ผิด พื้นที่ค้นหาจะกว้างขึ้นทันที
ขั้นที่ 2: อ่านภูมิประเทศที่คนพอจะเดินลงไปได้
บนภูเขาชัน คนหายมักจะลงไปหรือถูกพาไปทาง หุบเขา·ร่องระบายน้ำ·ลำธาร มากกว่าสันเขา เพราะแบบนี้ แนวหุบเขาจึงมักเป็นแกนค้นหาก่อน
ขั้นที่ 3: เล็งสิ่งที่ได้ยินแม้มองไม่เห็น
ถึงตาจะมองไม่เห็นเพราะมีป่าและก้อนหินบัง แต่เสียงอาจส่งไปถึงได้ นี่คือเหตุผลที่เรียกชื่อหรือใช้นกหวีด ถ้าผู้รอดชีวิตที่อยู่ใกล้ตอบสนอง ตอนนั้นขอบเขตการค้นหาจะลดลงมาก
ขั้นที่ 4: ใช้หลายวิธีพร้อมกัน
ไม่ได้จบแค่การค้นหาด้วยเสียง ยังใช้การค้นหาด้วยสายตา ข้อมูลตำแหน่งโทรศัพท์มือถือ สุนัขค้นหา และเฮลิคอปเตอร์ด้วย แต่ในภูมิประเทศภูเขา ค่าคลาดเคลื่อนของ GPS อาจกระโดดไปยังหุบเขาหรือสันเขาอื่นได้ การตัดสินใจหน้างานจึงยังสำคัญมาก
ขั้นที่ 5: ช่วงไม่กี่ชั่วโมงแรกสำคัญมากเป็นพิเศษ
ยิ่งเวลาผ่านไป พื้นที่การเคลื่อนที่ของคนหายก็ยิ่งกว้างขึ้น และความเสี่ยงขาดน้ำ อุณหภูมิต่ำเกินไป และบาดเจ็บก็เพิ่มขึ้นด้วย เพราะงั้น การแจ้งเหตุครั้งแรกและการจัดข้อมูลในวันแรกจึงมีผลต่อโอกาสช่วยสำเร็จมาก

ช็อกโกพายกลายเป็น ‘ขนมประจำชาติ’ ของเวียดนามได้อย่างไร
เหตุผลที่ช็อกโกพายสะดุดตาในบทความมากขึ้น ก็เพราะในเวียดนาม ขนมนี้ไม่ใช่แค่ขนมนำเข้า แต่เป็นสินค้าที่เข้าไปอยู่ในวัฒนธรรมการใช้ชีวิตแล้ว
1974: ช็อกโกพายเริ่มต้นในเกาหลี
ช็อกโกพายเริ่มวางขายในเกาหลีปี 1974 รูปแบบพื้นฐานของแบรนด์คือเค้กกลม 2 ชิ้นประกบมาร์ชเมลโลว์ แล้วเคลือบช็อกโกแลต
1995: เริ่มส่งออกไปเวียดนาม
โอรีออนเริ่มส่งออกช็อกโกพายไปเวียดนามในปี 1995 ตั้งแต่นั้นมาก็ไม่ใช่แค่การส่งออกธรรมดา แต่เริ่มขยายให้เป็นตลาดฐานระยะยาว
ช่วงทศวรรษ 2000: การผลิตและการกระจายสินค้าในท้องถิ่นขยายตัว
เมื่อบริษัทท้องถิ่น การผลิต และเครือข่ายกระจายสินค้าตั้งหลักได้ ช็อกโกพายก็ค่อย ๆ เปลี่ยนจากขนมต่างชาติแบบพิเศษ ไปเป็น ‘ขนมที่เห็นได้ทุกที่’
2019: ยอดขายในเวียดนามแซงเกาหลี
อิงตามปี 2019 ช็อกโกพายที่ขายในเวียดนามมีประมาณ 600M ชิ้น และยอดขายอยู่ที่ระดับ 9.2B KRW โดยยอดขายช็อกโกพายแซงเกาหลีเป็นครั้งแรก นี่เป็นสัญญาณว่าไม่ใช่แค่ความนิยมธรรมดา แต่ศูนย์กลางของตลาดได้ย้ายแล้ว
ช่วงทศวรรษ 2020: ซึมเข้าไปในวัฒนธรรมเทศกาลและไหว้บรรพบุรุษ
เพราะมีแบบห่อแยกชิ้น กล่องที่ให้เป็นของขวัญได้ง่าย และรสหวานที่คนทั่วไปชอบ จึงมีรายงานต่อเนื่องว่าช็อกโกพายเข้าไปถึงวัฒนธรรมของขวัญช่วงเทศกาลและโต๊ะไหว้บรรพบุรุษในเวียดนาม เพราะแบบนี้ ในบทความครั้งนี้ ‘ช็อกโกพาย’ จึงเป็นทั้งขนมเอาตัวรอด และในขณะเดียวกันก็เป็นของใช้ในชีวิตที่คนท้องถิ่นคุ้นเคยด้วย

ไม่ได้ย้ายคำว่า ‘จอง’ ตรง ๆ แต่เปลี่ยนเป็น ‘Tinh’ ของเวียดนาม
| การปรับให้เข้าท้องถิ่นที่ได้ผล | การปรับให้เข้าท้องถิ่นที่มักไม่ได้ผล |
|---|---|
| นำคำว่า จอง ของเกาหลีไปดัดแปลงเป็นคำอารมณ์แบบท้องถิ่น เช่น Tinh ของเวียดนาม | ยัดคำอารมณ์ภาษาเกาหลีเข้าไปตรง ๆ โดยไม่อธิบาย |
| ไม่ใช่แค่ข้อความโฆษณา แต่ยังปรับชุดของขวัญช่วงเทศกาล การแพ็ก และการกระจายสินค้าให้เข้ากับนิสัยการใช้ชีวิตด้วย | เปลี่ยนแค่โฆษณาเป็นภาษาท้องถิ่น แต่ยังคงฉากการใช้งานแบบเกาหลีไว้เหมือนเดิม |
| เชื่อมกับวัฒนธรรมพิธีการที่มีอยู่แล้ว เช่น ครอบครัว ของขวัญ และพิธีไหว้บรรพบุรุษ | เติมเรื่องเล่าซึ้งกินใจแบบฝ่ายเดียวที่ไม่เกี่ยวกับวัฒนธรรมท้องถิ่น |
| สร้างจุดสัมผัสซ้ำๆ เพื่อให้กลายเป็น 'แบรนด์ที่คุ้นเคย' | สร้างแค่กระแสครั้งเดียว แต่ไม่สามารถสร้างจุดสัมผัสในชีวิตประจำวันได้ |

แล้วตอนนี้ฉันควรเช็กอะไรก่อนดี
พออ่านข่าวแบบนี้แล้ว ก็มักจะเหลือความกังวลว่า 'ถ้าเป็นฉัน ตอนอยู่สถานที่ท่องเที่ยว หรืออยู่บนเขา แล้วเผลอแป๊บเดียว ก็คงเป็นแบบนั้นได้เหมือนกัน' ใช่ไหมครับ ความรู้สึกนี้ไม่ได้มากเกินไป เพราะอุบัติเหตุจากการหลงทางจริงๆ มักไม่ได้เริ่มจากความผิดพลาดของนักผจญภัยสุดเก่ง แต่มักเริ่มจาก ความผิดพลาดที่คนเริ่มต้นทำกันบ่อยและการเตรียมตัวที่ไม่พอ ครับ
เพราะงั้น สิ่งที่ต้องเช็กก่อนจึงเป็นเรื่องพื้นฐาน มากกว่าทักษะเอาตัวรอดที่ดูยิ่งใหญ่ครับ เช่น อย่าเดินลงไปคนเดียวก่อน, ก่อนออกเดินทางให้บอกเวลาที่คาดว่าจะลงจากเขาแก่คนที่ไปด้วยหรือครอบครัว, ถ้าเป็นภูเขาที่สัญญาณโทรศัพท์อ่อน ให้เตรียมแผนที่ออฟไลน์หรือแบตเตอรี่, เตรียมน้ำและขนมพลังงานสูงที่กินได้ทันที ครับ ถ้ารู้สึกว่าหลงทาง อย่าฝืนเดินลงต่อแบบไม่มีแผน แต่ควรพยายามทิ้งร่องรอยบอกตำแหน่งไว้เท่าที่ทำได้ แล้วลองขอความช่วยเหลือ และอยู่ในที่ปลอดภัยเพื่อประหยัดแรง ซึ่งโดยทั่วไปมักดีกว่าครับ
และสิ่งสุดท้ายที่ควรจำคือเรื่องนี้ครับ ในข่าวครั้งนี้ สิ่งที่ช่วยชีวิตคนไว้ไม่ใช่แค่ชื่อของช็อกโกพายอย่างเดียว แต่เป็นผลจาก 3 อย่างที่ทำงานร่วมกัน คือ การตัดสินใจหยุดเคลื่อนไหว, พลังงานที่ช่วยให้ทนไหวได้แม้เพียงนิดเดียว, และ คนที่เริ่มค้นหาตั้งแต่ช่วงแรก เพราะงั้น ถ้าข่าวนี้ฟังแล้วรู้สึกสะเทือนใจ นั่นอาจไม่ใช่เพราะคุณขี้กลัว แต่เป็นเพราะร่างกายของคุณรับรู้ก่อนแล้วว่า ควรต้องเตรียมอะไรสำหรับการขึ้นเขาหรือการเดินทางครั้งต่อไป
ก่อนขึ้นเขา: ได้บอกเส้นทางและเวลาลงจากเขาให้เพื่อนร่วมทางหรือครอบครัวรู้แล้วหรือยัง
ในกระเป๋า: มีน้ำ แบตเตอรี่สำรอง และ ขนมพลังงานสูงที่กินได้โดยไม่ต้องใช้น้ำ หรือยัง
การปฏิบัติตัวหน้างาน: ตอนหลงทาง คุณสามารถส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือจากที่ปลอดภัย แทนการย้ายที่ไปเรื่อยๆ ได้ไหม
การมองสถานที่ท่องเที่ยว: อย่าคิดตัดสินไปเองว่า แค่เป็นสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมแล้วจะมีป้ายความปลอดภัยและระบบกู้ภัยเพียงพอเสมอ
เราจะบอกวิธีใช้ชีวิตในเกาหลีให้คุณ
ช่วยรัก gltr life กันเยอะๆ นะ




