ทำไมพอครูเรียกชื่อเด็กแล้วถึงกลายเป็นเรื่องทะเลาะกันได้

ปัญหาไม่ใช่เรื่องชื่อ แต่อยู่ที่เรียกอย่างไร

ถ้าดูเหตุการณ์นี้ครั้งแรก ก็อาจจะงงนิดหน่อยใช่ไหมคะ การเรียกชื่อนักเรียน ดูเป็นเรื่องธรรมดามากในโรงเรียน แล้วทำไมถึงบานปลายเป็นความขัดแย้งใหญ่ได้ แต่ในโรงเรียนเกาหลีตอนนี้ ประเด็นที่อ่อนไหวกว่าการเรียกชื่อเอง ก็คือคำนั้นถูกพูดออกมาในสถานการณ์แบบไหน และด้วยน้ำเสียงแบบไหน

โดยเฉพาะหลัง เหตุการณ์ซออีโช ในปี 2023 เส้นแบ่งระหว่างการดูแลความเป็นอยู่ของนักเรียนของครู กับการทารุณกรรมเด็กทางอารมณ์ ได้กลายเป็นเรื่องละเอียดอ่อนมาก การดูแลความเป็นอยู่ของนักเรียน พูดง่ายๆ คือครูต้องคอยกันการรบกวนการเรียน ไกล่เกลี่ยความขัดแย้งของนักเรียน และทำให้เด็กทำตามกฎ เดิมทีนี่เป็นงานพื้นฐานของโรงเรียน แต่ตอนนี้ความกังวลได้เพิ่มขึ้นมากว่า แม้แต่คำพูดเล็กๆ น้อยๆ ก็อาจนำไปสู่คำร้องเรียนหรือการแจ้งเรื่องได้

เพราะแบบนี้ เกณฑ์การตัดสินก็เปลี่ยนไปด้วย แทนที่จะดูแค่ว่าได้เรียกชื่อหรือไม่ จะต้องพิจารณาร่วมกันด้วยว่า ทำให้อับอายในที่สาธารณะไหม กดดันซ้ำๆ หรือเปล่า นักเรียนรู้สึกกลัวมากและอับอายจริงไหม และคำนั้นเป็นการแทรกแซงขั้นต่ำที่จำเป็นทางการศึกษาหรือไม่ แม้จะเป็นการเรียกชื่อเหมือนกัน แต่การห้ามทันทีเพื่อหยุดความขัดแย้ง กับการกดดันต่อหน้าคนอื่นแบบเปิดเผย ถูกมองว่าเป็นการกระทำที่ต่างกันอย่างสิ้นเชิง

การดูแลความเป็นอยู่ของนักเรียนที่เหมาะสม กับการทำให้อับอายที่ไม่เหมาะสม ต่างกันอย่างไร

โรงเรียนมักแทรกแซงแบบนี้

ถ้าดูเอกสารการทำงาน โรงเรียนจะแนะนำให้รับมือแบบเป็นขั้นตอนและบันทึกได้ มากกว่ากดดันด้วยอารมณ์ทันที

ผู้ปกครองพูดได้ถึงไหน และตรงไหนเริ่มข้ามเส้น

ถ้าดูเฉพาะระบบ คำตอบค่อนข้างชัดเลย อำนาจโดยตรงในการดูแลการใช้ชีวิตของนักเรียนอยู่ที่ ครูและผู้อำนวยการโรงเรียน ส่วนผู้ปกครองจะใกล้กับบทบาทที่รับฟังคำอธิบายและถูกขอความร่วมมือมากกว่า แน่นอนว่าสามารถแสดงความคิดเห็นหรือคัดค้านได้ แต่ไม่ใช่ผู้ที่ตัดสินทันทีหน้างานว่าจะใช้วิธีแทรกแซงระหว่างเรียนหรือการดูแลแบบไหน

แต่ในความเป็นจริง ซับซ้อนกว่าระบบมาก ในโรงเรียนเกาหลี ครูต้องรับคำร้องเรียนจากผู้ปกครองโดยตรงผ่านโทรศัพท์มือถือส่วนตัวหรือแอปแชตมานานแล้ว เพราะแบบนั้น ถึงอำนาจจะอยู่ที่โรงเรียน แต่อิทธิพลจริงกลับรู้สึกว่าฝั่งผู้ปกครองที่ยื่นคำร้องเรียนมีมากกว่า นี่จึงเป็นเหตุผลที่มีรายงานออกมาต่อเนื่องว่า เวลา ครู ดูแลพฤติกรรมนักเรียน สิ่งที่นึกถึงก่อนผลทางการศึกษา คือ จะมีคำร้องเรียนเข้ามาไหม

สุดท้ายแล้ว จุดที่ข้ามเส้นไม่ได้อยู่ที่การวิจารณ์เอง แต่อยู่ที่วิธีการ ถ้าผู้ปกครองอธิบายว่า 'ลูกของเรามีปฏิกิริยาแบบนี้' และขอให้ตรวจสอบข้อเท็จจริง นี่คือการมีส่วนร่วมที่เหมาะสม แต่ถ้าไปขัดขวางการห้ามทันทีหรือการดูแลพฤติกรรมของครูในสถานที่จริง กดดันซ้ำๆ หรือเทคำร้องเรียนใส่ตัวบุคคลโดยตรง แบบนี้ก็จะยิ่งห่างจากเจตนาของระบบมากขึ้นเรื่อยๆ

2 เรื่องที่ครูบอกว่ายากที่สุด

ในข่าวที่อ้างอิงผลสำรวจหนึ่ง ได้บอกว่าความยากของชีวิตการเป็นครูคือการดูแลความประพฤติในชีวิตประจำวันและคำร้องเรียนจากผู้ปกครอง ซึ่งเป็นภาระใหญ่พอ ๆ กัน

ทำไมข่าวแบบนี้ถึงวนกลับมาซ้ำ ๆ

ปัญหานี้ไม่ได้เกิดขึ้นในวันเดียว ต้องมองในกระแสยาว ๆ ที่ความสัมพันธ์ระหว่างโรงเรียนกับครอบครัวเปลี่ยนไป ถึงจะเข้าใจได้มากขึ้นอีกหน่อย

คำพูดที่อยากปกป้องเด็ก บางทีกลับทำให้เด็กกังวลมากขึ้นก็ได้

ตรงนี้ทำให้ต้องคิดอีกครั้ง ผู้ปกครองที่พูดว่า 'ลูกของเราเกิดความกลัว' มีโอกาสสูงมากว่าจุดเริ่มต้นมาจากสัญชาตญาณการปกป้องลูก แต่ถ้าดูงานวิจัยด้านจิตวิทยาเด็ก การ ยอมให้หลีกเลี่ยงสถานการณ์ที่ทำให้กังวลอยู่เรื่อย ๆ เพื่อหวังลดความกังวล อาจกลับยิ่งทำให้ความกังวลเพิ่มขึ้นในระยะยาวก็ได้

พูดง่าย ๆ คือแบบนี้ ถ้าเด็กกลัวการออกมาพูดหน้าชั้น แล้วช่วยให้ไม่ต้องพูดทุกครั้ง ตอนนั้นเด็กจะสบายขึ้น แต่เด็กอาจยิ่งเชื่อว่า 'ฉันเป็นคนที่ทนสถานการณ์แบบนี้ไม่ได้' การชี้แนะของครูก็เหมือนกัน ถ้าไม่ใช่อันตรายจริง แต่กลับขอว่าอย่าเรียกชื่อ อย่าดุ และขอให้ลบทุกสถานการณ์ที่ทำให้อึดอัด เด็กอาจยิ่งทนความตึงเครียดเล็ก ๆ ในโรงเรียนได้ยากขึ้น

แน่นอนว่าอีกด้านก็สำคัญเหมือนกัน ถ้าเด็กมีความกลัวซ้ำ ๆ จริง ถูกทำให้อับอาย มีอาการชะงักแข็ง หรือปฏิเสธการไปโรงเรียน แบบนั้นไม่ใช่ 'ความไม่สบายใจที่ต้องช่วยให้ปรับตัว' แต่เป็น สัญญาณที่ต้องได้รับการปกป้อง ประเด็นสำคัญไม่ใช่ว่าเคยร้องไห้ครั้งหนึ่งไหม แต่คือหลังจากนั้นฟื้นตัวแล้วกลับมามีส่วนร่วมได้ไหม เพราะงั้นครูกับผู้ปกครองไม่ควรคอยขัดกัน แต่ควรช่วยกันแยกว่าอะไรคือความไม่สบายใจที่เด็กพอทนได้ และอะไรคืออันตรายจริง

ลองแยกดูว่าแบบไหนคือสถานการณ์ที่ต้องปกป้องจริง และแบบไหนคือการปกป้องมากเกินไป

เหตุผลที่สำคัญคือต้องแก้ด้วยกระบวนการ ไม่ใช่เข้าข้างใคร

ที่เหตุการณ์แบบนี้เกิดซ้ำ ก็เพราะอารมณ์มาชนกันก่อนด้วย ดังนั้นโรงเรียนยิ่งต้องพึ่งกระบวนการมากกว่าตัวบุคคล

ดังนั้น ข่าวนี้ไม่ควรมองแค่ว่าเป็นการทะเลาะกันระหว่างครูคนหนึ่งกับผู้ปกครองคนหนึ่งเท่านั้น

เหตุผลที่ข่าวโรงเรียนในเกาหลีออกมาคล้าย ๆ กันซ้ำ ๆ ก็อยู่ตรงนี้ ครูต้องสั่งสอน แต่ว่าก็กลัวถูกร้องเรียน ผู้ปกครองต้องปกป้องลูก แต่ว่าก็อาจตกอยู่ในกับดักของการปกป้องมากเกินไป และถ้าโรงเรียนมีขั้นตอนอย่างเป็นทางการที่ไม่เข้มแข็ง สุดท้ายคนแต่ละฝ่ายก็ต้องมาปะทะกันเอง เหตุการณ์ครั้งนี้ก็พูดได้ว่าเป็นตัวอย่างที่ปัญหา 3 อย่างนั้นมาซ้อนกันอยู่ในภาพเดียว

ตอนที่ชาวต่างชาติอ่านข่าวเกาหลี อาจรู้สึกว่า 'แค่เรียกชื่อครั้งเดียว ทำไมเรื่องถึงใหญ่ขนาดนี้?' ได้ แต่ตอนนี้โรงเรียนในเกาหลีไม่ได้แค่อ่อนไหวง่ายขึ้นเท่านั้น ดูเหมือนว่ากำลังอยู่ใน ช่วงเปลี่ยนผ่านที่กำลังสร้างมาตรฐานของสิทธิและการคุ้มครองขึ้นใหม่ เพราะแบบนี้ แม้เป็นเหตุการณ์เล็ก ๆ ก็ต้องดูโครงสร้างที่อยู่ข้างหลังไปด้วย ถึงจะเข้าใจได้